Ai là người thân cận của tôi?

Suy Niệm Tin Mừng
Chúa Nhật XV thường niên – C
(Luca 10,25–37)

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Luca

Khi ấy, có người thông luật kia muốn thử Đức Giêsu mới đứng lên hỏi Người rằng: “Thưa Thầy, tôi phải làm gì để được sự sống đời đời làm gia nghiệp?” Người đáp: “Trong Luật đã viết gì? Ông đọc thế nào?” Ông ấy thưa: “Ngươi phải yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, hết lòng, hết linh hồn, hết sức lực, và hết trí khôn ngươi, và yêu mến người thân cận như chính mình.” Đức Giê-su bảo ông ta: “Ông trả lời đúng lắm. Cứ làm như vậy là sẽ được sống.”

Tuy nhiên, ông ấy muốn chứng tỏ là mình có lý, nên mới thưa cùng Đức Giêsu rằng: “Nhưng ai là người thân cận của tôi?” Đức Giê-su đáp: “Một người kia từ Giêrusalem xuống Giê-ri-khô, dọc đường bị rơi vào tay kẻ cướp. Chúng lột sạch người ấy, đánh nhừ tử, rồi bỏ đi, để mặc người ấy nửa sống nửa chết. Tình cờ, có thầy tư tế cũng đi xuống trên con đường ấy. Trông thấy nạn nhân, ông tránh qua bên kia mà đi. Rồi một thầy Lêvi đi tới chỗ ấy, thấy thế, cũng tránh qua bên kia mà đi. Nhưng một người Samari kia đi đường, tới chỗ nạn nhân, thấy vậy thì động lòng thương. Ông ta lại gần, lấy dầu lấy rượu xức vết thương cho người ấy và băng bó lại, rồi đặt người ấy trên lưng lừa của mình, đưa về quán trọ mà săn sóc. Hôm sau, ông lấy ra hai quan tiền, trao cho chủ quán và nói: “Nhờ bác săn sóc cho người này, có tốn kém thêm bao nhiêu, thì khi trở về, chính tôi sẽ hoàn lại bác.” Vậy theo ông nghĩ, trong ba người đó, ai đã tỏ ra là người thân cận với người đã bị rơi vào tay kẻ cướp?” Người thông luật trả lời: “Chính là kẻ đã thực thi lòng thương xót đối với người ấy.” Đức Giêsu bảo ông ta: “Ông hãy đi, và cũng hãy làm như vậy.”

SUY NIỆM 

Một người thông luật đến hỏi Chúa Giêsu: “Thưa Thầy, tôi phải làm gì để được sự sống đời đời?”

Chúa hỏi lại anh ta về Lề Luật, và anh ta đã trả lời đúng: “Ngươi hãy yêu mến Thiên Chúa… và yêu người thân cận như chính mình.” Nhưng rồi anh ta lại hỏi thêm:
“Ai là người thân cận của tôi?” Và Chúa Giêsu đã trả lời không bằng một định nghĩa, mà bằng một dụ ngôn: Dụ ngôn người Samaritanô nhân hậu.

  1. “Ai là người thân cận của tôi?” – Một câu hỏi phổ quát và thời sự

Trong thế giới hiện đại, giữa sự đông đúc và kết nối của xã hội, con người lại có nguy cơ rơi vào cô lập, lãnh đạm. Chúng ta sống gần nhau về mặt địa lý, nhưng xa nhau trong tâm hồn. Có người sống cạnh nhà suốt 10 năm mà không biết tên nhau. Có người đi lễ mỗi ngày nhưng không chào hỏi người ngồi bên cạnh.

Người thân cận không phải chỉ là người “gần gũi huyết thống” hay “cùng đạo”, mà là bất kỳ ai cần đến lòng thương xót của tôi. Đó là điều Chúa Giêsu muốn nói qua dụ ngôn hôm nay. Người bị nạn là một người Do Thái. Linh mục và Lêvi – những người cùng dân tộc, cùng tôn giáo – đã đi qua. Nhưng chính người Samaritanô, vốn bị coi là “ngoại đạo”, “kẻ thù”, lại dừng lại, băng bó, chở người bị nạn đến quán trọ và còn hứa sẽ tiếp tục giúp đỡ.

Qua đó, Chúa Giêsu đảo ngược câu hỏi: Không phải “ai là người thân cận của tôi”, mà tôi có là người thân cận với người khác không?

  1. Tôi trở nên người thân cận của ai? – Một lời mời gọi sống yêu thương cách chủ động

Người Samaritanô chủ động dấn thân: “Thấy… động lòng thương… lại gần… băng bó… đưa đến quán trọ…” Anh ta không đợi người khác lên tiếng xin giúp. Anh không hỏi “người này có xứng đáng không”, “có cùng niềm tin không”, hay “có quen biết không”. Anh ta chỉ thấy một con người đau khổ – và ra tay cứu giúp.

Yêu thương theo Tin Mừng không chỉ là cảm xúc, mà là hành động cụ thể. Yêu thương không chỉ là “không làm điều xấu”, mà còn là chủ động làm điều tốt, ngay cả khi điều đó bất tiện, tốn kém hay không được ai ghi nhận.

Hãy thử nhìn quanh:

  • Người thân cận hôm nay có thể là người hàng xóm già neo đơn, cần một lời hỏi thăm.
  • Là một em học sinh yếu kém, cần người bạn kiên nhẫn giúp đỡ.
  • Là người khác niềm tin, nhưng đang lâm cảnh khốn khó.
  • Là người nghèo, người di dân, người khuyết tật trong cộng đoàn của chúng ta.

Chúa Giêsu mời gọi chúng ta: “Hãy đi và cũng hãy làm như vậy.” Không chỉ lắng nghe Lời Chúa, mà còn sống Lời Chúa – trở thành người Samaritanô thời đại mới.

  1. Một Giáo hội “ra đi” là một Giáo hội trở nên người thân cận

Đức Thánh Cha Phanxicô thường nhấn mạnh: Giáo hội không được khép kín trong nhà thờ, mà phải là “bệnh viện dã chiến” – nơi chữa lành vết thương cho con người. Giáo xứ không phải chỉ là nơi “đến để dự lễ”, mà là nơi mỗi người được mời gọi trở thành người Samaritanô của nhau:

  • Trong các hội đoàn: tránh bè phái, chia rẽ – hãy quan tâm đến người yếu hơn.
  • Trong các sinh hoạt: đừng chỉ phục vụ người quen, nhưng nhìn ra người “bị bỏ rơi bên lề” – người nghèo, người bệnh, người lầm lạc.
  • Trong đời sống gia đình: vợ chồng trở nên “người thân cận” của nhau bằng sự nhẫn nại, tha thứ, chăm sóc.
  1. Gợi ý sống Tin Mừng

Cuối Thánh lễ, linh mục chúc: “Lễ xong, chúc anh chị em đi bình an!” Bình an đó không phải để “ra về nghỉ ngơi”, nhưng là để lên đường sống Lời Chúa, đem yêu thương vào cuộc sống.

Tuần này, mỗi người chúng ta có thể tự hỏi:

  • Tôi đã trở nên người thân cận với ai?
  • Tôi có thể làm gì cụ thể để giúp một người đang gặp hoạn nạn? Một lời hỏi thăm. Một cuộc điện thoại. Một gói hàng nhỏ. Một lời tha thứ. Những điều ấy tưởng nhỏ, nhưng đó là dấu chỉ của tình yêu lớn lao mà Chúa muốn chúng ta sống.

Kết

Chúa Giêsu không đưa ra một định nghĩa trừu tượng, mà trao cho chúng ta một dụ ngôn sống động – để chính chúng ta trả lời bằng hành động:

  • Ai là người thân cận của tôi?
  • Và tôi trở nên người thân cận của ai?

Xin Chúa ban cho chúng ta một trái tim biết rung động trước đau khổ, một tâm hồn dám ra khỏi mình để trở nên người thân cận theo gương Người Samaritanô nhân hậu – hình ảnh sống động của chính Chúa Kitô giữa trần gian. Amen.

Fx. Nguyễn